Przy zakupie działki, przygotowaniu projektu domu albo porządkowaniu dokumentów nieruchomości szybko pojawia się potrzeba uzyskania danych z ewidencji gruntów i budynków. Wniosek EGiB pozwala otrzymać między innymi wypis z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej lub zgłosić błąd w danych. Wyjaśniam, jaki dokument wybrać, gdzie złożyć formularz, ile to kosztuje i kiedy potrzebny jest inny tryb działania.
Najważniejsze informacje o dokumentach z EGiB
- EGiB oznacza ewidencję gruntów i budynków, a nie elektroniczny rejestr budynków.
- Wniosek składa się do starostwa powiatowego albo urzędu miasta właściwego dla położenia nieruchomości.
- Elektroniczny wypis i wyrys kosztują co do zasady 140 zł, a wersja papierowa 150 zł.
- Do sprawdzenia działki często wystarczy wypis bez danych osobowych albo sam wyrys.
- Poprawienie błędnych danych wymaga zgłoszenia zmiany, a nie zwykłego zamówienia wypisu.
Co naprawdę oznacza wniosek EGiB
Skrót EGiB oznacza ewidencję gruntów i budynków. To urzędowy rejestr, w którym znajdują się informacje o działkach, budynkach, lokalach, użytkach gruntowych, klasach bonitacyjnych oraz podstawowych danych podmiotów związanych z nieruchomością.
W praktyce osoba budująca dom najczęściej potrzebuje dokumentu potwierdzającego oznaczenie działki, jej powierzchnię, sposób użytkowania albo położenie na mapie. Trzeba jednak pamiętać, że wypis i wyrys nie zastępują księgi wieczystej. EGiB pokazuje dane ewidencyjne, natomiast księga wieczysta służy przede wszystkim do oceny stanu prawnego nieruchomości.
Najczęściej zamawiane dokumenty
| Dokument | Kiedy jest potrzebny |
|---|---|
| Wypis z rejestru gruntów | Gdy potrzebne są dane opisowe działki, na przykład numer, powierzchnia i użytki. |
| Wypis bez danych osobowych | Przy analizie nieruchomości, gdy nie potrzebujesz danych właściciela. |
| Wyrys z mapy ewidencyjnej | Gdy potrzebujesz graficznego przedstawienia granic działki i sąsiednich obiektów. |
| Wypis i wyrys | Gdy urząd, notariusz, projektant albo bank wymaga kompletu danych opisowych i mapy. |
| Wypis z rejestru budynków lub lokali | Gdy sprawa dotyczy konkretnego budynku albo lokalu ujawnionego w ewidencji. |
Nie zamawiałbym automatycznie pełnego kompletu. Jeżeli chcesz tylko sprawdzić, czy działka ma prawidłową powierzchnię, wystarczy zwykle wypis. Jeżeli projektant potrzebuje przebiegu granic, ważniejszy będzie wyrys, choć do projektu budowlanego często potrzebna jest jeszcze mapa do celów projektowych przygotowana przez geodetę.
Wydanie dokumentu a poprawienie danych w ewidencji
To rozróżnienie oszczędza sporo czasu. Zwykły wniosek służy do uzyskania istniejących informacji z operatu ewidencyjnego. Nie powoduje zmiany numeru działki, powierzchni, rodzaju użytku ani danych dotyczących budynku.
Jeżeli w dokumentach widnieje błąd, składa się zgłoszenie zmiany danych EGiB. Do takiego zgłoszenia trzeba dołączyć dokument potwierdzający zmianę, na przykład akt notarialny, decyzję administracyjną, zaświadczenie o zakończeniu budowy albo dokument geodezyjny. Samo oświadczenie właściciela zwykle nie wystarczy.
Kto może uzyskać dane właściciela
Nie wszystkie dane są dostępne dla dowolnej osoby. Dane podmiotów ewidencyjnych, czyli między innymi właścicieli, są objęte ograniczeniami. Właściciel, użytkownik wieczysty albo osoba uprawniona może uzyskać pełniejszy dokument, natomiast potencjalny kupujący powinien liczyć się z wydaniem wypisu bez danych osobowych lub koniecznością wykazania podstawy prawnej.
Właśnie dlatego przy zakupie działki najlepiej poprosić sprzedającego o aktualny wypis i wyrys albo uzgodnić, kto składa wniosek. Próba uzyskania pełnych danych cudzej nieruchomości bez wykazania uprawnienia często kończy się wezwaniem do uzupełnienia dokumentów albo odmową.
Jak wypełnić formularz i złożyć go bez poprawek
Formularz nie jest skomplikowany, ale wymaga dokładnego wskazania nieruchomości. Ja przed złożeniem sprawdzam przede wszystkim numer działki, obręb ewidencyjny i gminę. Sam adres bywa niewystarczający, zwłaszcza na terenach wiejskich, gdzie działka może nie mieć jednoznacznego adresu.- Wpisz swoje dane, adres oraz dane kontaktowe.
- Wskaż właściwego adresata, czyli starostę albo prezydenta miasta na prawach powiatu.
- Podaj gminę, obręb ewidencyjny i numer działki.
- Zaznacz konkretny rodzaj dokumentu oraz jego formę, elektroniczną albo papierową.
- Jeżeli potrzebujesz danych właściciela, wskaż podstawę uprawnienia lub dołącz dokument, którego wymaga urząd.
- Określ sposób odbioru i podpisz wniosek.
Wniosek można złożyć osobiście, pocztą albo online, jeżeli dany powiat prowadzi odpowiedni portal geodezyjny. Nie każdy portal mapowy obsługuje składanie wniosków, dlatego przed wysłaniem formularza trzeba sprawdzić instrukcję właściwego starostwa.
Do złożenia dokumentu przez pełnomocnika potrzebne jest pełnomocnictwo. Zwykle dochodzi wtedy opłata skarbowa 17 zł, chyba że działa osoba zwolniona z tej opłaty. Wersję elektroniczną wybieram wtedy, gdy dokument ma trafić do urzędu lub projektanta w formie cyfrowej. Jeżeli odbiorca wymaga papierowego załącznika, plik PDF może nie wystarczyć.
Ile kosztuje wypis i wyrys z EGiB
Opłata zależy od rodzaju dokumentu, jego formy i liczby jednostek ewidencyjnych. Dla jednej nieruchomości położonej w jednym obrębie obowiązują następujące podstawowe stawki ustawowe.
| Rodzaj dokumentu | Elektronicznie | Wydruk |
|---|---|---|
| Wypis z rejestru gruntów | 40 zł | 50 zł |
| Wypis bez danych osobowych | 24 zł | 30 zł |
| Wyrys z mapy ewidencyjnej | 105 zł | 110 zł |
| Wypis i wyrys | 140 zł | 150 zł |
| Wypis z rejestru budynków lub lokali | 25 zł | 30 zł |
Podane kwoty dotyczą typowych dokumentów i jednej jednostki rozliczeniowej. Jeżeli wniosek obejmuje kilka obrębów albo większy zakres danych, urząd może naliczyć inną opłatę. Ostateczna kwota pojawia się w Dokumencie Obliczenia Opłaty, dlatego nie przelewałbym pieniędzy na podstawie przypadkowej tabeli znalezionej w internecie.
Termin odbioru nie jest identyczny w każdym powiecie. Prosty wypis może być gotowy szybko, ale przy większej liczbie działek, niezgodnościach w danych albo konieczności weryfikacji uprawnień trzeba zaplanować kilka dni roboczych. Urząd przekazuje informację o sposobie odbioru i płatności, a dokument jest wydawany po wniesieniu należnej opłaty.
Najczęstsze błędy przy składaniu wniosku
Zamówienie niewłaściwego dokumentu
Najczęstsza pomyłka polega na zamówieniu wypisu i wyrysu wtedy, gdy potrzebny jest tylko jeden z tych dokumentów. Odwrotny problem pojawia się przy formalnościach budowlanych, gdy ktoś zamawia sam wypis, a później okazuje się, że projektant potrzebuje również części graficznej.
Brak numeru obrębu
Numer działki bez obrębu może być niejednoznaczny. W różnych miejscowościach mogą występować te same numery, dlatego podanie gminy, obrębu i numeru działki jest bezpieczniejsze niż posługiwanie się samym adresem.
Traktowanie wyrysu jak mapy do projektu
Wyrys przedstawia dane ewidencyjne i granice, ale nie zastępuje pomiaru geodezyjnego. Przy budowie domu architekt może potrzebować aktualnej mapy do celów projektowych, na której znajdują się także informacje o uzbrojeniu terenu, rzeźbie terenu i innych elementach wymaganych do opracowania projektu.Przeczytaj również: Symbole na mapie zasadniczej - jak czytać legendę bez błędów
Brak sprawdzenia aktualności dokumentu
Bank, notariusz albo urząd może wymagać dokumentu wydanego niedawno. Przed zamówieniem warto zapytać odbiorcę, czy zaakceptuje dokument elektroniczny i jak długi okres aktualności uznaje. Najtańszy dokument nie zawsze będzie użyteczny, jeżeli po kilku tygodniach trzeba będzie zamawiać go ponownie.
Co sprawdzić przed odebraniem dokumentu z EGiB
Po otrzymaniu wypisu i wyrysu sprawdź numer działki, obręb, powierzchnię, oznaczenie użytków oraz zgodność mapy z dokumentami, które już posiadasz. Jeżeli zauważysz rozbieżność, nie zakładaj od razu, że urząd popełnił błąd. Różnica może wynikać z późniejszego podziału, modernizacji ewidencji albo innego sposobu zaokrąglania powierzchni.
Najpraktyczniejsza zasada jest prosta. Do szybkiego sprawdzenia działki wybierz wypis bez danych osobowych, do analizy granic wyrys, a do formalności wymagających obu rodzajów informacji zamów komplet. Gdy dane są nieprawidłowe, przejdź na tryb zgłoszenia zmiany i dołącz dokument, który pozwala urzędowi potwierdzić nowy stan.